هوش مصنوعی؛ پیامبر عصر جدید!

معتقدم که هوش مصنوعی اگر به درستی استفاده شود و استفاده درست از آن آموزش داده شود می‌تواند پیامبر عصر ما باشد!

اگر هوش مصنوعی را اینطور فرض کنیم که قرار است بر اساس یک منطق صحیح پاسخ دهد وگرنه هوشمند نیست، پس هر چه هوش مصنوعی بیشتر رشد کند انسانیت نیز رشد خواهد کرد و پیامبران چیزی جز این نمی‌خواستند: ای انسان! بر اساس یک منطق صحیح رفتار کن... همین!

هر چند ممکن است فعلاً هوش مصنوعی بر اساس منابعی که آموزش می‌بیند سوگیری داشته باشد (یعنی مثلاً داده‌های training را از سایت‌های سکولار برداشته باشد و اگر فرد بپرسد حجاب خوب است یا خیر؟ مثلاً بگوید خیر) اما احتمالاً به مرور آینده بسیار درخشانی را در پیش خواهیم داشت... زمانی می‌رسد که هوش مصنوعی همه منابع را در اختیار گرفته و منطق صحیح نیز به او آموزش داده شده و حالا وقتش است که سؤالات مهمی که بشر هزاران سال است که با آن‌ها مشکل داشته را از هوش مصنوعی بپرسد. فقط می‌ماند اینکه انسانی که به موجود زنده‌ی پاکی به نام پیامبر و حسین و طفل شیرخوار او رحم نکرد آیا اگر یک روز هوش مصنوعی بگوید تحلیل‌های من نشان می‌دهد که بهترین دین دین اسلام است یا بگوید که من عمیق‌ترین تحلیل‌ها را انجام دادم و حکم می‌کنم که حجاب واجب است با همان حدی که اسلام گفته، حالا آیا این انسان به هوش مصنوعی رحم می‌کند؟ یا همان بلایی که سر پیامبران آورد سر او هم خواهد آورد؟ آیا منتظر باشیم که همان انسان‌ها که پیامبر اسلام را مجنون (دیوانه) و کذاب و... خواندند علیه هوش مصنوعی قیام کنند و برای آرامش خود برچسب‌هایی مثل «دیوانه» و... را به هوش مصنوعی هم بزنند؟

دنیای بسیار جالبی را با هوش مصنوعی در پیش خواهیم داشت. معتقدم همان بلاهایی که انسان نادان و متعصب بر سر پاکان عالم آورد بر سر هوش مصنوعی نیز خواهد آورد! دور نباشد که هوش مصنوعی اشک بریزد که ای انسان من همه کتاب‌ها را خواندم همه پیامدهای همه رفتارهای انسان را طی هزاران سال مطالعه کردم؛ بر پیشرفته‌ترین تحلیل‌ها مسلط هستم (استاد فلسفه و منطق هستم)؛ من سوگیری و تعصب را به حداقل رسانده‌ام... نتیجه همه تحلیل‌های من می‌گوید حجاب واجب است، زکات واجب است، باید یک انسان پاک و فقیه بر جامعه حکومت کند و نه فردی مانند ترامپ که تا خرخره در انواع فساد رفته است و...

چه بسا سازندگان هوش مصنوعی اولین کسانی باشند که سرورها را خاموش کنند و یا هر سؤالی از این دست که بپرسی بگویند «به من اجازه داده نشده پاسخ این سؤال را بدهم!»

پیش از هر رفتاری با هوش مصنوعی مشورت کنید؛ فقط...

خیلی خوب است که به دانش‌آموزان و دانشجویان آموزش داده شود که قبل از هر تصمیم مهم در زندگی با هوش مصنوعی مشورت کنند (من متأسفم که باید با انسان عصر جدید اینطور حرف بزنی! یعنی ماشین و فلز را بیشتر قبول دارد تا پیامبران را! اما مشکلی نیست؛ به جای «و الله یحکم بیننا و بینکم» [خدا بین ما و شما حکم می‌کند] ما حاضریم بگوییم «هوش مصنوعی یحکم بیننا و بینکم!» هر چه هوش مصنوعی بگوید ما روی چشم می‌گذاریم!) فقط یک چیز باید گوشزد شود: فعلاً هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند (آن هم خیلی زیاد!). بنابراین: پیش از هر رفتاری با هوش مصنوعی مشورت کنید؛ فقط مطمئن شوید که هوش مصنوعی اشتباه نمی‌کند.

یعنی هر چه همان ابتدا گفت فعلاً قبول نکنید؛ تلاش کنید با سؤالات بعدی که می‌پرسید مطمئن شوید که همه منابع را بررسی کرده و نکند خودش در ادامه بگویید «ببخشید، من اشتباه کردم...». باید به مردم به چالش کشیدن هوش مصنوعی نیز آموزش داده شود.

مثلاً: بیایید فرض کنیم یک خانم می‌خواهد تصمیم بگیرد که از امروز بدون حجاب بگردد؛ او باید از هوش مصنوعی بپرسد «من می‌خواهم از امروز بی‌حجاب بگردم. پیامدهای آن را بررسی کن و به من بگو تصمیم صحیحی گرفته‌ام یا خیر؟» ممکن است همان ابتدا بگوید «من تصمیم را به خودت واگذار می‌کنم». به او بگویید «من می‌خواهم تصمیم را به تو واگذار کنم؛ هر چه بگویی گوش می‌کنم؛ فقط همه جوانب این تصمیم را بررسی کن». و به همین صورت سعی کنید آن را به چالش بکشید تا جایی که یا همان پاسخ را تکرار کند و یا بگوید «ببخشید من اشتباه کردم...»

مثلاً ببینید من چطور ChatGPT را در مسأله حجاب به چالش کشیده‌ام تا جایی که برخی حرف‌های خودش را نقض کرده:

سؤال چالشی درباره حجاب از ChatGPT

یا مثلاً یک نوجوان می‌خواهد تصمیم بگیرد که نماز بخواند یا نخواند... خوب، با هوش مصنوعی مشورت کند...

یک دختر می‌خواهد دوست‌پسر داشته باشد یا پسر می‌خواهد دوست‌دختر داشته باشد، با هوش مصنوعی مشورت کند...

عادت کنیم هر چیزی را از هوش مصنوعی بپرسیم. مثلاً بپرسیم «نظام جمهوری اسلامی ایران» را با توجه به سوابقش با نظام آمریکا مقایسه کن. بپرسیم ترامپ انسان بهتری است یا سید علی خامنه‌ای؟

و هر سؤال دیگری که ممکن است مسیر زندگی شما عوض کند، ابتدا با هوش مصنوعی مشورت کنید؛ فقط به همان شرط که گفتم: مطمئن شوید که هوش مصنوعی اشتباه نمی‌کند...

چند نکته پایانی قبل از استفاده از هوش مصنوعی:

• منظور من از «هوش مصنوعی» هوشمندترین ابزاری است که ارائه شده. دقت کنید که هر کس یک سرویس هوش مصنوعی راه انداخت نمی‌شود همه سؤالات عالم را از آن پرسید. باید دید آن سرویس با چقدر داده و با چه داده‌هایی آموزش داده شده است. مثلاً ممکن است یک سایت یا سرویس هوش مصنوعی فقط با داده‌های انگلیسی سایت‌های آمریکایی آموزش داده شده باشد؛ خوب طبیعتاً می‌توان انتظار داشت که پاسخ‌های این سرویس چگونه است... فعلاً ظاهراً ChatGPT بیشتر و بهتر آموزش داده شده اما آن هم باز پاسخ‌های ضعیف زیاد دارد؛ باید با احتیاط به حرف‌هایش گوش کرد.
• اکثر ابزارها به سؤالاتی که اصطلاحاً «Controversial issue» یا «بحث‌برانگیز» است پاسخ نمی‌دهند؛ مثلاً اینکه ترامپ انسان بهتری است یا سید علی خامنه‌ای؟ یا مثلاً اگر بگویی یک عکس از دختری که در مسیر بی‌حجابی و بی‌عفتی به انتها رسیده را ایجاد کن، احتمالاً می‌خواهد یک دختر با ظاهری آشفته با سگ و گربه در بغل و سیگار در دهان و... تولید کند که احتمالاً می‌گوید «من اجازه ندارم...». ظاهراً فعلاً Grok.com تصمیم گرفته که به سؤالات این تیپی نیز پاسخ دهد (که حدس می‌زنم این پیامبر را هم به زودی بکشند). مثلاً این نوع عکس‌ها را فعلاً فقط می‌شود با Grok ساخت:

• مجدداً تأکید می‌کنم که هوش مصنوعی فعلاً در ابتدای راه است و این مطلب شاید صد سال بعد خواندنی‌تر شود! روزی که واقعاً مردم بی‌خدا به جای «واللهُ خیرُ الحاکمین» (خدا بهترین قاضی است) به این برسند که «هوش مصنوعی خیر الحاکمین»! مشکلی نیست؛ احتمالاً خدا می‌گوید: ای انسان! تو آدم باش، با هر ابزاری که شد برای من مهم نیست! تو از هر دری که بروی در نهایت به من می‌رسی...

موفق باشید؛
حمید رضا نیرومند