» پنج شنبه 27 شهریور 1393 |   ورود or عضویت flags/iran.gif flags/usa.gif flags/saudiarabia.gif flags/sweden.gif flags/france.gif
Show me the SUN

نحوه‌ي تايپ شعر فارسي (نكاتي در مورد هم‌ترازي و ...)



اين آموزش مربوط است به موضوع آموزش Word (واژه پرداز مايکروسافت) که توسط Hamid در تاريخ: Sunday, 2007 October 07 ارسال شده است.   |   تعداد بازديد: 21092 بار   |   امتياز متوسط: 5


-----------------------------

سلام؛

در آموزش مبحث Word، داشتم موضوع ترازبندي پاراگراف‌ها را مي‌گفتم كه يكي از شاگردها پرسيد: استاد، با توجه به نكاتي كه گفتيد، براي تايپ يك بيت شعر كه هر دو مصراع طبيعتاً بايد مساوي (Justify) شوند، بايد چه كار كنيم؟

هر چند در ابتدا چندان جواب قانع‌كننده‌اي نداشتم كه بدهم، اما اجازه خواستم كه جلسه بعد نحوه‌ي تايپ شعر فارسي را بفهمم و بگويم... و خلاصه بعد كمي دقت، توانستم بفهمم.

قبل از اين‌كه ادامه بدهم، كمي روشن‌تر صحبت كنم:
فرض كنيد قرار است چنين متني را تايپ كنيم:

حكايت

پارسايي را ديدم كه به محبت شخصي گرفتار  نه طاقت صبر و نه ياراي گفتار  چندان كه ملامت ديدي و غرامت كشيدي ترك تصابي نگفتي و گفتي
كوته نكنم ز دامنت دست
ور خود بزني به تيغ تيزم
بعد از تو ملاذ و ملجأاي نيست
هم در تو گريز ار گريزم
باري ملامتش كردم و گفتم عقل نفيست را چه شد تا نفس خسيس غالب آمد؟! زماني به فكرت فرو رفت و گفت:
هر كجا سلطان عشق آمد نماند
قوّت بازوي تقوا را محل
پاكدامن چون زيد بي‌چاره‌اي
اوفتاده تا گريبان در وحل

همانطور كه مي‌بينيد، در اين حكايت، چهار بيت شعر در بين متون تايپ شده است...
سؤالي كه مطرح است، اين است كه چطور دو مصراع اين ابيات را:
اولا: در مقابل هم قرار دهيم؟
ثانياً: هر دو مصراع را دقيقا به يك اندازه كنيم؟

من نتيجه نهايي را هم نشان دهم كه متوجه منظورم بشويد. مي‌خواهيم در نهايت به اين حالت برسيم:

مطمئناً تا به حال با Word كار كرده‌ايد و با ابزار مربوط به هم‌ترازي آشنا هستيد. همانطور كه مي‌دانيد ما در كل، چهار نوع هم‌ترازي داريم:
 - هم‌ترازي از راست يا Right (يا در اصطلاح "راست‌چين"): در اين حالت تمام متون شما از سمت راست و دقيقا از يك نقطه خاص شروع مي‌شوند (مثل همين نوشته‌اي كه الان در حال خواندن آن هستيد)
- ترازبندي وسط يا Center (وسط‌چين): در اين حالت متون شما به وسط يك سطر منتقل مي‌شوند. (مثل كلمه "حكايت" در جدول بالا)
 - هم‌ترازي از چپ يا Left (چپ‌چين): در اين حالت نوشته‌هاي شما از سمت چپ با هم تراز مي‌شوند، يعني از يك نقطه آغاز مي‌شوند. (مثل متون انگليسي‌اي كه احتمالا در سرتاسر وب ديده‌ايد...)
 - هم‌ترازي از طرفين يا Justify: در اين حالت كه ويژه يك پاراگراف (چند خط متن بدون اين‌كه بينشان Enter خورده باشد) است، خط‌هاي پاراگراف به صلاح‌ديد Word كمي كشيده مي‌شوند تا از دو طرف به يك اندازه باشند... (اگر نگاهي به يك ستون روزنامه بيندازيد متوجه مي‌شويد كه چقدر دقيق، خطوط با هم مساوي شده‌اند)

براي تايپ ابيات ما بايد چند نكته خيلي مهم را از نرم‌افزار Word بدانيم:
1- چند ستونه كردن متون
2- استفاده از Shift+Enter به جاي Enter
3- هم‌ترازي طرفين

اگر به روزنامه‌ها دقت كنيد، متوجه مي‌شويد كه در همه آن‌ها از امكاني استفاده شده است كه متون را در چند ستون درج كرده‌اند. اين امكان در Microsoft Word 2003 از منوي Format و كليك روي گزينه Columns قابل دسترسي‌ست. ما از اين كار براي قرار دادن دو مصراع يك بيت در مقابل هم استفاده مي‌كنيم.

فقط تنها نكته‌اي كه بايد به آن توجه كرد اين است كه:

شما در تايپ ابيات بايد ابتدا مصراع‌هاي اول همه بيت‌ها را پشت سر هم تايپ كنيد و در پايان هر مصراع، براي رفتن به خط بعد، به جاي Enter از Shift+Enter استفاده كنيد.
متوجه شديد؟

يك تعريف كلي در مورد Enter وجود دارد: هر كجا شما از Enter استفاده كنيد، مطمئنا با اين‌كار يك پاراگراف ايجاد كرده‌ايد.
ما براي انجام اين‌كار نبايد براي هر مصراع پاراگراف ايجاد كنيم، بلكه بايد همه مصراع‌ها در خط‌هاي مختلف، اما كلاً در يك پاراگراف داشته باشيم...

با توجه به توضيحات بالا، دو بيت اول حكايت بالا بايد به اين صورت تايپ شود: [به رنگ مصراع‌هاي يك بيت دقت كنيد]
كوته نكنم ز دامنت دست
بعد از تو ملاذ و ملجأاي نيست
ور خود بزني به تيغ تيزم
هم در تو گريز ار گريزم
[يعني ابتدا مصراع اول بيت اول، سپس يك Shift+Enter، سپس مصراع اول بيت دوم، دوباره يك Shift+Enter، سپس مصراع دوم بيت اول، بعد Shift+Enter، سپس مصراع دوم بيت دوم و در نهايت، مجدداً يك Shift+Enterديگر بزنيد و اگر صد بيت هم بود، همين‌طور ادامه مي‌دهيد...]

حالا كافي‌ست موس را در انتهاي كلمه "گريزم" (آخرين كلمه تايپ شده) يك بار كليك كنيد و كليد موس را پايين نگه داريد و تا ابتداي كلمه "كوته" بكشيد تا اين چند مصراع Select شوند:

حالا از منوي Format روي گزينه Columns كليك كنيد و در كادر باز شده، مورد مربوط به "دو ستونه" را انتخاب كنيد و تنظيمات را شبيه به تصوير زير قرار دهيد (تنظيماتي كه با رنگ قرمز مشخص شده‌اند بسيار مهم هستند! هر كدام كه اشتباه تنظيم شوند، بعداً شما را با مشكل مواجه خواهند كرد):

حالا در همين حالت، روي دكمه Justify (روي نوار ابزار) كليك كنيد يا كليدهاي تركيبي Ctrl+J را بفشاريد...

خواهيد ديد كه ابيات شما دقيقا به همان‌ صورتي كه انتظارش را داريم در آمده و طول مصراع‌ها با هم مساوي است.

نكته مهم: با استفاده از خط‌كش‌هاي بالاي صفحه مي‌توانيد ابيات را به وسط صفحه منتقل كنيد يا به هر كجا كه خواستيد، جابه‌جا كنيد. به تصوير نهايي دقت كنيد:

اميدوارم اين مقاله در تايپ صحيح ابيات به شما كمك كند...
اگر سؤالي در اين زمينه بود، در انجمن‌هاي گفتگو مطرح كنيد.

موفق باشيد؛
حميد رضا نيرومند




توجه: لطفاً از مطرح کردن سؤالات خود در بخش نظرات خودداری نمایید. ما فقط به سؤالاتی که در انجمن‌های گفتگوی سایت مطرح شود پاسخ خواهیم داد.
اگر نحوه‌ی کار با انجمن‌های گفتگوی اینترنتی را نمی‌دانید اینجا را مطالعه کنید.


نظر شما در مورد اين آموزش


نام شما:
نظر شما:

جمع عدد 8 با 5 را در كادر زير وارد نماييد:
(اين كار براي جلوگيري از فعاليت موتورهاي اسپمر است)


چه امتيازي به اين مطلب مي‌دهيد؟ 


1- علي:
بوسیله: , در: Tuesday, 2008 January 08-کد: 520
عند معرفتي


2- سما:
بوسیله: , در: Sunday, 2008 July 20-کد: 640
به نظر من راه بهتر زدن شعر در جدول است به اين ترتيب كه پس از زدن هر مصراع شيفت و اينتر را مي زنيم و در انتها جدول را مخفي مي كنيم و اصلاً نيازي به Columns نداريم


3- S.G:
بوسیله: , در: Friday, 2008 August 01-کد: 645
ممنون و متشكر


4- احمد سعیدی:
بوسیله: , در: Saturday, 2009 January 31-کد: 752
دستتون درد نکنه عالیه


5- ابراهیم:
بوسیله: , در: Thursday, 2009 May 07-کد: 853
خوب


6- مهدي:
بوسیله: , در: Thursday, 2009 May 07-کد: 854
اگه خواستيد به لينك منم يه سري بزنيد. فكر ميكنم بتونه به كساني كه ميخوان شعر تايپ كنن كمك كنه.
http://tamdata.parsiblog.com/589059.htm


7- pouya:
بوسیله: , در: Tuesday, 2009 June 30-کد: 929
دستت درد نکنه
مدتی زیادی روش کار میکردم ، البته منم به این نتیجه رسیدم اما نه به این دقیقی
ای ولله


8- غزل:
بوسیله: , در: Monday, 2009 July 20-کد: 959
خیلی خوب بود ممنون. من مدت زیادی دنبال جواب این سوال بودم. از اساتید ICDL هم پرسیدم نمی دونستن. روش جدولی که دوستان هم گفتن خوب بود. سرسبز و پیروز باشین.


9- رويا:
بوسیله: , در: Saturday, 2009 August 15-کد: 988
سلام روش شما بسيار جالب بود اما در مورد اشعاري كه قبلا تايپ شده و امكان استفاده از اين روش را ندارند مي توانند دز دكمه هاي تركيبي شيفت و حرف ت استفاده كنند براي كشيده شدن حروف البته بايد گفت كه در بعضي سيستم ها بايد حرف ت را با حرف ط جايگزين كرد


10- ایوب:
بوسیله: , در: Monday, 2009 December 07-کد: 1214
عالی بود دمت گرم.گوشت بشه تو اون دنیا واست

مشاهده ادامه نظرات
Home | Forums | Download | Learning | Music | Gallery | Search | Site Map | About Us | Contact Us

Copyright 2004-2009. All rights reserved.
© by Aftabgardan Cultural Center : Aftab.cc : Aftab.cc